Geiriau i’n Cynnal: Buddugoliaeth

Myfyrdod ar gyfer Sul y Pasg 2021

[Diolch i’r Parchg Peter Thomas am y myfyrdod isod]

Anwyliaid yr Anwel,

‘Ffrwydrodd bom mewn bws yn Jerwsalem y bore ’ma gan ladd pump ar hugain o bobl.’

Fel yna y cyflwynwyd y newyddion ar donfeddi radio a theledu y bore Sul hwnnw. I lawer, roedd clywed am act arall o derfysgaeth mewn ardal bellennig o’r byd, ymhell, bell o libart eu hiard gefn hwy, yn ddim byd newydd a heb ennyn rhyw lawer o ymateb mae’n siŵr, ond i eraill bu’r newydd yn gyfrwng anesmwythyd a dychryn.

Mae sŵn y bom yn ffrwydro yn dal i acennu yn fy nghlustiau – roeddwn i yn Jerwsalem y bore Sul hwnnw. Yr oedd hi tua ugain munud i chwech; cawsom ein deffro’n sydyn gan y sŵn. Roedd terfysgwr wedi gosod bom ar fws yn cludo pobl i’w gwaith – lladdwyd pump ar hugain o bobl.

Hwnnw oedd diwrnod olaf ein harhosiad yn Jerwsalem – penllanw wythnos gofiadwy wrth i ni ‘sangu’r man lle sangodd Ef’. Wythnos a’i chwpan yn llawn o deimladau a phrofiadau a fyddai’n aros yn hir yn y cof.

Ond gwelsom yr wynebau trist ac ynghanol y gyflafan honno fe ddaethom yn ymwybodol o’n breuder a’n sefyllfa fregus.

Rywsut fe lwyddodd y tensiynau a’r tyndra gwleidyddol sy’n gyson bresennol yn y lle hwnnw i gyffwrdd â’n bywydau ni. Oni allai’n hawdd fod ffrwydriad wedi digwydd ar ein bws ni – i’n grŵp ninnau?

Dim ond deuddydd ynghynt yr oeddem wedi sefyll o fewn llathenni i’r lle y ffrwydrodd y bom a ninnau yn hwyr y prynhawn wedi ein tywys i fan nid nepell o Borth Damascus – i ardd brydferth ac ynddi fedd gwag.

Mae’r ardd wedi ei lleoli yng nghysgod craig a honno ar ffurf penglog – Golgotha yw enw’r lle, y man y credir i’r Crist gael ei groeshoelio, a’r bedd cyfagos mewn gardd, y fan lle y gosodwyd ei gorff i orwedd ar nos Wener y Grog.

Mae Gardd y Bedd Gwag yn fan tawel a thangnefeddus – yn fan i fyfyrio ac i weddïo, yn gyrchfan i bererinion gasglu ynghyd yn nhes y prynhawn. Ond fe ddaeth yn fan llofruddio ac yn fangre trais a marwolaeth.

Tarddodd hen ddialedd a gwrthdaro ar lonyddwch y lle ac ro’dd pobl yn gweiddi, yn sgrechain ac yn wylo yn y lle hwnnw.

Bu’r digwydd yn gyfrwng i greu ynom ofid a dychryn. Digwyddodd y peth ond rhyw dafliad carreg i lawr y ffordd o’r gwesty lle roeddem yn lletya.

Mae’n eironig ar un olwg ein bod wedi llwyddo yn ystod ein hamser yn Jerwsalem, wrth ymweld â’r mannau a gysylltwn â gweinidogaeth Iesu, i gau allan pob meddwl am drais a gwrthdaro, artaith a marwolaeth. Buom yn camu’n hamddenol yng ngwres yr haul dros lethrau Mynydd yr Olewydd ac yn edrych draw dros ddyffryn Cedron i gyfeiriad muriau’r ddinas, a chyda’n dychymyg yn drên buom yn dilyn y criw bychan hwnnw ’slawer dydd – yr un ar ddeg a Iesu ar y blaen – wrth iddynt wneud eu ffordd i lawr y grisiau o’r oruwchystafell, lle y rhannwyd swper y Bara Croyw; i Ardd Gethsemane a’i choed olewydd, lle y cawn Judas, a oedd wedi’i esgusodi ei hun o’r bwrdd, bellach wedi troi’n fradwr ac yn arwain mintai o filwyr i restio Iesu. 

Yr oeddem wedi dringo’r codiad tir i mewn i’r hen ddinas a sefyll yng nghyntedd llys Caiaffas yr archoffeiriad ac wedi dwyn i gof y sham hwnnw o dreial a weinyddwyd yno.

Dringasom balmentydd y Via Dolorosa – ffordd y groes – a chamu i ganol berw’r marchnadoedd bychain a’u hogleuon sawrus sy’n ymylu’r ffordd, ond efallai heb synhwyro mai dyma’r union ffordd y llusgwyd Iesu arni unwaith, ei groen yn blingo o’r chwipiadau a chroesbren wedi cleisio ei ysgwydd a choron ddrain ogylch ei ben ac yntau ar ei ffordd i’w groeshoelio ar fryn tu fas i fur y dref.

Ond, rhywsut ynghanol dinistr a chyflafan y bore Sul hwnnw yn Jerwsalem, yn sgil ffrwydrad y bom, llwyddodd realiti oer dydd Gwener y Grog i’n cyffwrdd ni, ein hanesmwytho, a’n herio.

Mor hawdd yw i ni gamu yn ôl o ddigwyddiadau, i fod yn ddiduedd a di-gonsýrn, i basio’r ochr arall heibio, i osgoi’r cyfrifoldeb a’r dewis.

Ond y mae digwyddiadau’r Pasg hwnnw yn ein gosod ni yn y ffrâm – yn galw arnom ni i wynebu realrwydd y sefyllfa a thystio gyda’r Canwriad hwnnw wrth droed y groes: ‘yn wir, Mab Duw oedd y gŵr hwn.’ Taw ef yw’r Crist croeshoeliedig a fu farw trosom a thros ein pechodau ni. Mai ef yw’r Un a wireddodd broffwydoliaeth Eseia; ‘efe a archollwyd am ein camweddau ni, efe a ddrylliwyd am ein hanwireddau ni; cosbedigaeth ein heddwch ni oedd arno ef, a thrwy ei gleisiau ef yr iachawyd ni …’

Shwd forthwyl o’dd e’, tybed, fu’n dyrnio’r hoelion dur?
Shwd hoelion o’dd y rhai fu’n brathu’r dwylo pur?
Shwd bren a gas ’i iwso i hongian Brenin Ne’?
Shwd ddrain a gaed yn goron a’i sigo yn ’i lle?


A beth a dda’th o’r pethe a iwswyd yno’n syn
I grogi T’wysog Bywyd ar fythgofiadwy fryn?
Mae’r ordd yn rhwd yn rhywle, a’r hoelion yn rhy frau
I gario llwyth cyn drymed, o bechod byd a’i fai;
A phydru wna’th y plethyn fu’n goron gylch ’i ben,
A rhan o lwch yr amser, mae’n siŵr, yw’r trawstiau pren.
Ond rhywsut maent yn atgof, na fyn yn angof fod
O’r hyn sy’n drech nag angau, ac iddo Fe ma’r clod.
A phan fydd rh’wyn yn holi – ‘Shwd bethe ro’ nhw wir?’
Drwy’r gêr fu ar Galfaria – da’th BYWYD– dyna’r gwir.   (P.M.T.)

Yn y digwydd hwnnw y mae dirgelwch cred. Y groes yw canolbwynt ein ffydd. Fe ddengys yn glir nad dysgeidiaeth nac athrawiaeth na moeseg yw sail ein hymlyniad ond gweithred waredol Duw ar y groes. Duw yn achub y byd, yn ein prynu i fywyd trwy ei waed – ‘A thrwy ei gleisiau ef yr iachawyd ni.’

Felly, nid holi’r cwestiwn ‘Beth y mae Duw yn ei geisio gennym?’ yw hanfod blaenaf ein ffydd, ond cydnabod yr hyn a wnaeth Duw trosom ni: ‘Yr oedd Duw yng Nghrist yn cymodi’r byd iddo ef ei hun.’

Ef yw’r Un a fedr ddod i’n hymyl ni y Pasg hwn a’i air fydd yr un fu’n cymell gynt y deuddeg ’slawer dydd i fentro hynt eu bywyd arno ef.

Tybed a fydd ein clustiau ni yn ddigon agored i’w glywed, a’n llygaid i’w weld? A fydd y ffigwr unig hwnnw ar groesbren yn abl i gyffwrdd â’n bywydau ni a dod yn ffrind ac yn Waredwr i ni?

Ac a fyddwn ni ymhlith y rhengoedd hynny ar draws y byd fydd yn rhannu’r disgwyliad gogoneddus a ddaeth gyda gwawr y Trydydd Dydd? – ‘Yr Arglwydd a gyfododd, efe a gyfododd yn wir.’

Mae’r emyn ‘Were you there when they crucified my Lord?’ yn ein holi ni:

A oeddem yno pan groeshoeliwyd f’Arglwydd cu?
A oeddem yno pan yr hoeliwyd ef i’r pren?
Weithiau mae’n peri imi gryndod, cryndod, cryndod!
A oeddem yno pan osodwyd ef mewn bedd?
A oeddem yno pan gododd ef yn fyw?

Boed i realrwydd y Pasg a’i neges rymus am goncwest a buddugoliaeth dreiddio’n ddwfn i’n calonnau fel bod modd inni droi’n dystion o’r digwydd ac o Atgyfodiad Iesu Grist o’r bedd.

Bendithion y Pasg, cofion cynnes, Peter

DARLLENIADAU: Eseia 53; Mathew 28.

GWEDDI: ‘Yr Arglwydd a gyfododd, efe a gyfododd yn wir.’

O Dad, mawrygwn dy enw am genadwri Sul y Pasg, am fedd gwag ac Arglwydd Byw, Atgyfodedig, yn Waredwr a Gorchfygwr. Helpa ni i droi’n dystion o’r digwydd, i amlygu ei fywyd Ef yn ein bywydau ni ac i gyflwyno’r gobaith na fedr dim oll ein gwahanu ni oddi wrth dy gariad yng Nghrist Iesu ein Harglwydd. Amen.

GWEDDI’R ARGLWYDD

Addurno ffenest Pasg / Easter window decorating

Mae Brownis Penrhyncoch wedi bod yn brysur dros yr wythnosau dwetha yn crefftio eitemau i rhoi yn ffenest eu cartref ar gyfer y Pasg ac rydym yn meddwl fyddai yn hyfryd os fyddai eraill yn addurno eu ffenestri. Byddai yn hyfryd cerdded o amgylch y pentref yn gweld y ffenestri yma. Byddai yn rhywbeth i’r plant wneud wythnos hyn a nesaf.

Ymunwch gyda ni am bach o hwyl ac i godi gwen ar wyneb pobl wrth fynd allan.

Penrhyncoch Brownies have been busy over the last few weeks creating crafting items to decorate a window in their home for Easter and we think it would be a great idea for anyone to join us in decorating their window. It would be lovely to be able to walk around the village and spot these windows. It would be something for the children to do this week and next week .

So, join in for some fun and to bring a smile to people’s faces as they walk.